İstila
Mide Lobisi
İnternetten Yemek Siparişi Neden Daha Pahalı? Sorun Komisyon mu, Şeffaflık mı?
Restoranda 100 TL olan bir ürünün, yemek sipariş platformunda 140-150 TL olması artık çoğumuz için şaşırtıcı değil. Eskiden istisna olan bu durum, bugün neredeyse sektör standardına dönüşmüş durumda.
Peki bu fark gerçekten normal mi?
Mide Lobisi Ne Düşünüyor?
Mide Lobisi'nde yaptığımız ankette asıl tartışma fiyat farkının varlığı değil, bu farkın nasıl yönetildiği üzerineydi.
Anket tipi: Tek seçmeli
Tek Seçmeli Anketten çıkan sonuçlar şöyle:
%49,1 → Fiyat farkını anlıyorum ama sipariş verirken rahatsız ediyor.
%22,4 → Farkı kabul etmiyorum, restoranı arayıp sipariş veriyorum.
%15,2 → Restoranlar haklı, ciddi maliyetleri var.
%10,3 → Bir yere kadar normal ama tamamı müşteriye yansıtılmamalı.
%3 → Hiç dikkat etmemiştim.
Anketten çıkan en önemli sonuç şu:
Katılımcıların yaklaşık %82'si fiyat farkını fark ediyor ve bundan en azından bir ölçüde rahatsız oluyor.
Restoranlar Neden Zam Yapıyor?
İşletme tarafında durum aslında oldukça net.
Mide Lobisi'ndeki yorumlar arasında hem restoran işletenler hem de ghost kitchen yönetenler vardı.
Ortak görüş şu:
Platform komisyonları, kullanılan hizmetlere göre ciddi seviyelere ulaşabiliyor. Teslimat hizmeti, kampanyalar ve görünürlük paketleri de eklendiğinde işletmenin üründen elde ettiği kâr önemli ölçüde azalıyor.
Bu nedenle birçok restoran fiyatı yükseltmek zorunda kaldığını söylüyor.
Bir ghost kitchen işletmecisinin yorumu bunu güzel özetliyor:
"Komisyonları müşteriye yansıtmaktan başka çaremiz kalmıyor. Kendi uygulamamız daha ucuz olmasına rağmen insanlar yine platformları tercih ediyor."
Yani mesele yalnızca komisyon değil. Platformlar aynı zamanda milyonlarca müşteriye ulaşan dev bir pazarlama kanalı. Bugün yeni açılan bir restoranın aynı görünürlüğü kendi başına sağlaması oldukça zor.
Tüketiciyi Rahatsız Eden Asıl Nokta
Yorumlarda tekrar eden ortak tema ise başka bir konu.
İnsanlar platform fiyatının yüksek olmasına değil; aynı yüksek fiyatın restorana gidince de karşılarına çıkmasına da tepki gösteriyor.
Birçok kullanıcı şu soruyu soruyor:
"Ben zaten restorana geldim. Kurye yok, platform komisyonu yok. Neden aynı fiyatı ödüyorum?"
İşte güvenin zedelendiği nokta da burası.
Bazı işletmeler masa fiyatını daha düşük tutuyor. Bazıları ise tüm kanallarda aynı fiyatı uyguluyor. Hatta bazı kullanıcılar telefonla sipariş verdiğinde bile platform fiyatının söylendiğini belirtiyor. Bu da "Acaba platform maliyetini herkes mi ödüyor?" sorusunu doğuruyor.
Dünyada Nasıl Uygulanıyor?
Türkiye bu konuda yalnız değil. Benzer tartışmalar dünyanın birçok ülkesinde yaşandı.
ABD : Pandemi sonrasında restoran birlikleri, yüksek platform komisyonlarına karşı uzun süre mücadele etti. San Francisco, Seattle ve New York gibi şehirlerde komisyonlara geçici üst sınırlar getirildi.
Avrupa: Avrupa'da da birçok restoran müşteriyi kendi internet sitesi veya telefon siparişine yönlendirmeye başladı. Amaç platformları tamamen bırakmak değil; komisyon yükünü dengelemek.
Türkiye : Türkiye'de de sektör temsilcileri son yıllarda platform komisyonlarının işletmeler üzerindeki etkisini daha sık dile getiriyor. Özellikle küçük işletmeler, pazarlama gücü ile komisyon maliyeti arasında sıkıştıklarını ifade ediyor. Şimdilik bu konuda yasal bir komisyon sınırı bulunmuyor.
Belki de Sorun Fiyat Değil, Şeffaflık
Bu anketten benim çıkardığım sonuç şu: İnsanlar ne platformların para kazanmasına karşı ne de restoranların artan maliyetlerini görmezden geliyor. Asıl rahatsızlık yaratan nokta, fiyat farkının neden oluştuğunu çoğu zaman anlayamamak. Belki de çözüm sanıldığı kadar zor değil; platform maliyeti ayrı gösterilebilir ya da restoranlar kendi kanallarından sipariş veren müşterilerine gerçekten bir fiyat avantajı sunabilir. Çünkü tüketicinin aradığı şey çoğu zaman en ucuz fiyat değil, ödediği paranın karşılığını ve nedenini net bir şekilde görebilmek.
Blog
