Araştırma
Koray Günyaşar
Yapay Zeka Ne Kadar “Gurme”?
Yapay zekâ (Al) asistanları artık sadece kod yazmak veya metin özetlemek için değil, "Bugün ne yesem?", "Hangi kahvecide otursam?", "En iyi sucuk markası hangisi?" gibi günlük gastronomi kararlarımızda da başvurduğumuz birer rehbere dönüşüyor. Peki, bu asistanlar bize gerçekten en lezzetli olanı mı sunuyor, yoksa dijital dünyada adımlarını en ustaca atanları mı?
Mide Lobisi olarak, GeoGenie.ai’ın MonitoringGenie altyapısını kullanarak Haziran 2026 itibarıyla Türkiye'nin gastronomi, gıda ve mutfak markalarının yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğünü ölçtük. Dört büyük modelin (ChatGPT, Microsoft Copilot, Google AI Overviews ve Perplexity) çapraz sorgulandığı ve 5.597 veri noktasının analiz edildiği bu rapor, gastronomi dünyasının yapay zeka izdüşüm haritasını gözler önüne seriyor.
(Haziran 2026 AI Görünürlük Raporu İncelemesi)
Küresel Devler ve Ulusal Hakimiyet
Yapay zekâ yanıtlarında ilk dikkat çeken detay, büyük bütçeli, ulusal ve küresel iletişim yapan, GEO alanında yatırım yapan markaların kurduğu ezici hakimiyet:
● Hamburger Zincirleri: Burger King (%61,22)
● Kola Markaları: Coca-Cola (%52,31)
● Süpermarket Zincirleri: BİM (%46,12)
● Gofret Markaları: Ülker (%45,15)
● Peynir Markaları: Sütaş (%40,38)
Görüldüğü üzere, örneğin hamburger dendiğinde yapay zekâların %61'i doğrudan Burger King'i işaret ediyor. Bu durum, lezzet kalite sıralamasının yanı sıra, markanın dijital ayak izinin, haber yansımalarının ve arama motoru optimizasyonunun (SEO/GEO) doğru konumlandırılmasıyla da alakalı...
Kıyasıya Rekabetler ve "Niş" Olanın Direnişi
Her kategori tekelleşmiş değil. Kahve zincirleri kategorisinde Kahve Dünyası (%31,69) ile Starbucks (%29,63) arasında nefes kesen bir rekabet var. Uluslararası bir dev ile yerli bir devin başa baş gitmesi, yerel kahve kültürünün dijitale nasıl yansıdığının güzel bir kanıtı.
Bununla birlikte, bölgesel kimliği güçlü markaların da yapay zekâda kendilerine sağlam bir yer bulabildiğini görüyoruz. Sucuk kategorisinde Cumhuriyet (%21,7) ve Apikoğlu (%19,35) zirveyi paylaşırken, ayran kategorisinde Eker (%34,18) liderliği ele almış durumda. Gazozda ise Niğde (%24,18) ve Uludağ (%19,61) rekabeti, nostalji ve yöreselliğin AI belleğindeki yerini kanıtlıyor.
Prestijli Sofralarda Durum Ne?
Fine-dining ve prestijli restoranlar söz konusu olduğunda, uluslararası rehberlerde yer almanın ve PR çalışmalarının etkisi çok daha net hissediliyor. "En prestijli restoran" sorusunda TURK Fatih Tutak (%37,16) açık ara lider konumda. Onu Mikla (%18,24) ve Neolokal (%14,19) izliyor.
Mide Lobisi Yönetiminin Yorumu: "Al; doğru GEO, SEO ve dijital PR uygulamalarını kullanan markaların çalışmalarından haklı olarak etkileniyor. Oysa lezzet ve gastronomi, genelgeçer izlerden ziyade niteliğin ve niş bilginin peşinde koşanların harcıdır."
Sonuç: Yapay Zekâ Bir Gurme mi?
Veriler bize gösteriyor ki; yapay zekâ henüz gerçek bir gurme refleksine sahip değil. Bize önerdiği şeyler, büyük ölçüde "internette hakkında en çok iyi şey yazılan ve doğru GEO / SEO çalışmalarından faydalanan" markalardan oluşuyor. Bilinçli tüketiciler ve nitelikli lezzet peşinde koşanlar için yapay zekâ, henüz "gizli kalmış lezzet duraklarını" veya "en kaliteli artisan peyniri" fısıldayan bir dost olmaktan uzak. Gastronomi, standartlaşmış yanıtların ötesinde bir ruha sahip bir alan olarak kişilerin ve toplulukların özel bakış açısına ihtiyaç duymaya devam edecek gibi duruyor. Şimdilik yapay zekânın mutfakla ilgili keskin ve nokta atışı bir öneride bulunması zor gözükse de, markalar için "AI Görünürlüğü" (GEO - Generative Engine Optimization) kesinlikle görmezden gelinemeyecek yeni bir rekabet alanı.
Raporun tamamına bu linkten ulaşabilirsiniz:
(Bu analiz, "MideLobisiAIGorunurluk.pdf" raporu verileri ışığında hazırlanmıştır.)
Blog
